Hizmet · 03 / 26
Belediye Kaynaklı Adres Değişikliği
Belediye kaynaklı adres değişikliği, şirket taşınmadığı hâlde belediyenin mahalle, cadde veya sokak adını ya da kapı numarasını değiştirmesi üzerine ticaret sicilindeki adresin güncellenmesi işlemidir. İTO uygulamasında organ kararı aranmaz; dilekçe ve eski ile yeni adresi gösteren belediye yazısıyla randevusuz başvurulur.
01 · Genel bakış
Belediye Kaynaklı Adres Değişikliği Nedir?
Cadde, sokak ve meydan adları belediye meclisi kararı ve mülki idare amirinin onayıyla, mahalle adları ise meclis kararı ve valinin onayıyla değiştirilir (5393 sayılı Belediye Kanunu m. 9, 81). Adres bileşenlerindeki değişiklikler Ulusal Adres Veri Tabanı’na (UAVT) işlenir (Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmelik m. 6, 9/1). Bu güncelleme şirketin ticaret sicilindeki adresini kendiliğinden değiştirmez; tescil kural olarak istem üzerine yapılır (TSY m. 21/1). Tescil edilmiş hususlardaki her türlü değişiklik de tescil olunduğundan ve sicil kayıtlarının gerçeği tam olarak yansıtması gerektiğinden (TTK m. 31/1, 32/3) şirketin başvurması gerekir.
İşlem anonim ve limited şirkette aynı biçimde yürür. Kanun, anonim şirket esas sözleşmesinde ve limited şirket sözleşmesinde açık adresi değil, merkezin bulunduğu yeri zorunlu unsur sayar (TTK m. 339/2-a, 576/1-a); numarataj değişikliği için sözleşme tadili istenmez. İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) evrak listelerinde, taşınma sonucu adres değişikliğinde aranan anonim şirkette yönetim kurulu, limited şirkette genel kurul kararı bu işlem için istenmez. Diğer işlemlerin aksine MERSİS talep numarası ve randevu da öngörülmez; dilekçe ve belediye yazısıyla doğrudan ilgili bölge temsilciliğine başvurulur.
Belediye yazısı şirkete hitaben düzenlenmeli, sicilde en son tescil edilen eski adresi ve yeni adresi birlikte göstermeli ve adresin belediyece güncellendiğini açıkça belirtmelidir; yazının aslı veya onaylı sureti verilir. İTO, organize sanayi bölgeleri ve serbest bölgeleri belediyelerin yetki alanı dışında saydığından bu bölgelerde yazı bölge yönetiminden alınır. Kanunda bu işleme özgü bir süre yoktur; tescil edilmiş hususlardaki değişiklikler için genel süre 15 gündür (TTK m. 30, 31/3). Tescil edilen yeni adres kural olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir (TTK m. 35/3).
Şirket fiilen başka bir adrese taşınmışsa, aynı binada başka bir bağımsız bölüme geçmiş olsa bile, bu yol değil organ kararıyla yürüyen adres değişikliği, başka bir sicil müdürlüğünün bölgesine taşınmışsa merkez nakli uygulanır. Anonim ve limited şirketlerde sicile tescil edilen adres bilgisi 1 Şubat 2023’ten beri elektronik ortamda vergi idaresine iletilir (Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 546); yine de vergi, SGK, banka ve ruhsat kayıtlarındaki adres ayrıca kontrol edilmelidir. Bu hizmette dilekçe metninin hazırlığını, belediye yazısının sicil kaydıyla karşılaştırılmasını ve müdürlük nezdindeki tescil sürecini yürütüyoruz.
Kimler için
- Sokak adı veya kapı numarası değişenler
- Mahalle adı değişen şirketler
- OSB ve serbest bölgedeki şirketler
- Anonim ve limited şirketler
02 · Hukuki dayanak
Hukuki Dayanak ve Mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunum. 30, 31, 32/3, 33, 35, 36/1
- Tescil edilmiş hususlardaki her değişikliğin tescilini, 15 günlük (yetki çevresi dışında 1 aylık) süreyi, kayıtların gerçeği yansıtma şartını, tescile daveti, ilanı ve ilanın üçüncü kişilere etkisini düzenler.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunum. 39/2, 339/2-a, 576/1-a
- Sözleşmelerin zorunlu unsuru olarak açık adresi değil merkezin bulunduğu yeri sayar ve ticari belgelerde gösterilecek bilgileri belirler.
- Ticaret Sicili Yönetmeliği (TSY)m. 21, 23, 27, 28/2, 29/1, 34, 41
- Tescilin istem üzerine ve doğrulayıcı belgeye dayanarak yapılmasını, dilekçenin içeriğini ve imzasını, gerçeklik ilkesini, değişiklik kavramını, eksik belge için verilecek süreyi ve tescil edilen olguların ilanını düzenler.
- 5393 sayılı Belediye Kanunum. 9, 81
- Mahalle adlarının değiştirilmesini meclis kararına ve valinin onayına, cadde, sokak ve meydan adlarının verilmesini ve değiştirilmesini meclis kararına ve mülki idare amirinin onayına bağlar.
- Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmelikm. 4/1-r, 5/4, 6, 9/1
- Numaralamada yetkili idareyi belirler, adres bileşenlerindeki değişikliklerin bu idarece Ulusal Adres Veri Tabanı’na işlenmesini ve herkesin adres işlemlerinde adres standardına uymasını öngörür.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Genel Tebliğ Sıra No: 546m. 157, 168; Tebliğ m. 3, 4/3
- Adres değişikliklerinin bir ay içinde vergi dairesine bildirilmesini öngörür; anonim ve limited şirketlerde bu süre içinde sicile başvurulmuşsa tescil bilgisi elektronik ortamda iletildiğinden ayrıca bildirim aranmaz.
03 · Adımlar
İşlem Adımları
Değişikliğin belediye kaynaklı olduğunun tespiti
Şirketin fiilen taşınmadığı, değişikliğin yalnızca mahalle, cadde, sokak adında veya kapı numarasında olduğu kontrol edilir. Sicilde en son tescil edilen adres, sicil gazetesinden veya MERSİS kaydından alınarak belediyenin yeni adresiyle karşılaştırılır.
Belediye yazısının talep edilmesi
Belediyeden, organize sanayi bölgesi veya serbest bölgede ise bölge yönetiminden, şirkete hitaben, eski ve yeni adresi birlikte gösteren, adresin güncellendiğini ve tarihini belirten yazı istenir. Yazının aslı veya onaylı sureti temin edilir.
Yazının sicil kaydıyla karşılaştırılması
Yazıdaki eski adresin sicilde en son tescil edilen adresle birebir aynı olduğu, unvanın ve yeni adresin doğru yazıldığı kontrol edilir. Uyumsuzluk varsa yazı, başvurudan önce belediyeye düzelttirilir.
Dilekçenin hazırlanması
İstemin açıkça belirtildiği, eski ve yeni adresin yazıldığı dilekçe hazırlanır ve şirket kaşesiyle temsile yetkili kişi tarafından imzalanır (TSY m. 23/2, 23/4). Belediye yazısı dilekçeye eklenir.
Ticaret sicili müdürlüğüne başvuru
İTO’da randevu alınmadan, dilekçe ve belediye yazısıyla ilgili bölge temsilciliğine başvurulur. Başka bir müdürlükte MERSİS talebi veya randevu istenip istenmediği önceden teyit edilir; harç ve ilan ücreti durumu başvuru sırasında müdürlükçe bildirilir.
Tescil ve sicil gazetesi ilanı
Müdürlük belgeleri inceler, eksiklik varsa 30 günü aşmayan ve en çok iki kez uzatılabilen süre verir (TSY m. 34/2). Yeni adres tescil edilir ve kural olarak sicil gazetesinde ilan edilir; ilanı izleyen iş gününden itibaren üçüncü kişilere karşı hüküm doğurur (TTK m. 35/3, 36/1).
Diğer kayıtların güncellenmesi
Vergi kaydı ve vergi levhası, SGK işyeri dosyası, e-Fatura ve e-Defter bilgileri, banka, KEP, kaşe, antetli kâğıt ve internet sitesindeki adres kontrol edilip güncellenir. Ticari belgelerde gösterilecek bilgiler için TTK m. 39/2 esas alınır.
04 · Belgeler
Gerekli Belgeler
- Şirket kaşeli ve temsile yetkili kişi tarafından imzalanmış dilekçe
- Belediyenin şirkete hitaben düzenlediği, eski ve yeni adresi birlikte gösteren yazının aslı veya onaylı sureti
- Organize sanayi bölgesi veya serbest bölgede, bölge yönetiminden alınan aynı nitelikte yazı
- Başvuru öncesi karşılaştırma için son adres tescilini gösteren sicil gazetesi
- Dilekçeyi veren kişinin kimlik belgesi; müdürlük gerekirse imzanın noterce onaylanmasını isteyebilir (TSY m. 23/5)
- Vekâleten başvuruda noter onaylı vekâletname
- İTO dışındaki müdürlüklerde istenirse MERSİS talep numarası
Belgeler ticaret sicili müdürlüğüne ve şirket türüne göre değişebilir; kesin liste ön görüşmede yazılı olarak verilir.
05 · Süreler
Süreler ve Sayısal Bilgiler
| Konu | Değer | Dayanak |
|---|---|---|
| Organ kararı (AŞ ve Ltd. Şti.) | Aranmaz; dilekçe ve belediye yazısı | Dayanak: İTO evrak listeleri |
| Esas sözleşme değişikliği | İstenmez; zorunlu unsur merkezdir | Dayanak: TTK m. 339/2-a, 576/1-a; İTO listeleri |
| Randevu ve MERSİS talep numarası (İTO) | Listede yok; randevusuz başvuru | Dayanak: İTO evrak listeleri |
| Tescili isteme süresi (genel kural) | 15 gün (yetki çevresi dışında 1 ay) | Dayanak: TTK m. 30, 31/3 |
| Eksik belge tamamlama süresi | En çok 30 gün; 2 kez uzatılabilir | Dayanak: TSY m. 34/2 |
| İlan | Kural olarak sicil gazetesinde | Dayanak: TTK m. 35/3; TSY m. 41/1 |
| İlanın üçüncü kişilere etkisi | İlanı izleyen iş günü | Dayanak: TTK m. 36/1 |
| Vergi dairesine ayrıca bildirim (AŞ ve Ltd. Şti.) | Kural olarak gerekmez | Dayanak: VUK m. 168; Sıra No: 546 m. 3, 4/3 |
06 · Dikkat
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Belediye yazısındaki eski adres, sicilde en son tescil edilen adresle birebir aynı değilse İTO şartı karşılanmaz; sicilde daha eski bir adres kayıtlıysa durum başvurudan önce netleştirilmelidir.
- Yalnızca yeni adresi gösteren bir adres çıktısı veya şirkete hitaben düzenlenmemiş yazı, eski ve yeni adresi birlikte isteyen İTO şartını karşılamayabilir; yazının aslı veya onaylı sureti verilmelidir.
- Şirket aynı binada başka bir bağımsız bölüme geçtiğinde iç kapı numarası değişse de bu fiilî taşınmadır; belediye yazısıyla değil, organ kararı gerektiren adres değişikliği işlemiyle tescil edilir.
- Organize sanayi bölgesi veya serbest bölgedeki şirketin belediyeye başvurması zaman kaybettirir; İTO bu bölgeleri belediyelerin yetki alanı dışında saydığından yazı bölge yönetiminden alınır.
- Değişiklik bağlı olunan ilçeyi de değiştiriyorsa sözleşmedeki merkez ibaresi ve yetkili sicil müdürlüğü etkilenebilir; bu durumda başvurudan önce müdürlükle teyit yapılmalıdır.
- Sicil tescili vergi, SGK, banka ve belediye ruhsat kayıtlarını her durumda kendiliğinden güncellemez; yeni adresin bu kayıtlara yansıdığı ayrıca kontrol edilmelidir.
07 · Soru ve cevap
Belediye Adres Değişikliği: Sık Sorulan Sorular
Belediye adres değişikliği nedir?
Belediye adres değişikliği, şirket taşınmadığı hâlde belediyenin mahalle, cadde veya sokak adını ya da kapı numarasını değiştirmesi üzerine ticaret sicilindeki adresin güncellenmesidir. Tescil edilmiş hususlardaki her türlü değişiklik de tescil olunduğundan (TTK m. 31/1) sicil kaydı yeni adrese uyarlanır. Şirket fiilen başka bir yere taşınmışsa bu yol değil, organ kararıyla yürüyen adres değişikliği veya merkez nakli uygulanır.
Numarataj değişikliğinde ticaret siciline başvurmak zorunlu mu?
Evet, belediyenin güncellemesi sicildeki adresi kendiliğinden değiştirmediğinden şirketin başvurması gerekir. Tescil kural olarak istem üzerine yapılır (TSY m. 21/1) ve tescil edilmiş hususlardaki değişiklikler de tescil olunur (TTK m. 31/1). Kanunda bu işleme özgü süre yoktur; genel süre 15 gün, yetki çevresi dışında oturanlar için 1 aydır (TTK m. 30, 31/3). Süresinde tescil istenmezse müdürlük tescile davet eder; verilen sürede başvurmayan ve kaçınma sebebi bildirmeyene idari para cezası uygulanır (TTK m. 33).
Belediye adres değişikliği için yönetim kurulu veya genel kurul kararı gerekir mi?
Hayır, İTO uygulamasında belediye kaynaklı adres değişikliği için anonim şirkette yönetim kurulu, limited şirkette genel kurul kararı istenmez. Değişiklik şirketin iradesinden değil belediyenin işleminden doğar; dilekçe ve belediye yazısı yeterlidir. Kanun sözleşmede açık adresi değil merkezi zorunlu unsur saydığından (TTK m. 339/2-a, 576/1-a) sözleşme tadili de istenmez. Şirket fiilen taşınmışsa karar aranır.
Belediye yazısında neler yazmalı?
Belediye yazısı şirkete hitaben düzenlenmeli; sicilde en son tescil edilen eski adresi ve yeni adresi birlikte göstermeli ve adresin belediyece güncellendiğini açıkça belirtmelidir. İTO, yazının aslının veya onaylı suretinin verilmesini ister; sık sorulan sorular sayfasında değişikliğin numarataj çalışmasından kaynaklandığının ve tarihinin de yazılmasını arar. Yazı, sicil kaydının dayandığı doğrulayıcı belgedir (TSY m. 21/2). Eski adresi göstermeyen bir adres çıktısı bu şartı karşılamayabilir.
Organize sanayi bölgesindeki şirket adres yazısını nereden alır?
Organize sanayi bölgesindeki veya serbest bölgedeki şirket, adres güncellemesini gösteren yazıyı belediyeden değil, bulunduğu bölgenin yönetiminden alır. İTO evrak listelerine göre bu bölgeler belediyelerin yetki alanı dışındadır. Yazıda yine eski ve yeni adres birlikte yer almalı, adresin güncellendiği belirtilmeli ve yazı şirkete hitaben düzenlenmelidir. Başvuru, dilekçeyle birlikte ticaret sicili müdürlüğüne yapılır.
Belediye adres değişikliği için MERSİS başvurusu ve randevu gerekir mi?
İstanbul Ticaret Odası uygulamasında belediye adres değişikliği için randevu gerekmez ve evrak listesinde MERSİS talep numarası da istenmez. Dilekçe ve belediye yazısıyla doğrudan ilgili bölge temsilciliğine başvurulur. Taşınma sonucu adres değişikliğinde ise önce MERSİS’te talep oluşturulup randevu alınır. Başvuru yazılı veya elektronik ortamda yapılabilir (TSY m. 23/1); diğer müdürlüklerin uygulaması farklı olabileceğinden usul önceden teyit edilmelidir.
Belediye adres değişikliğinden sonra vergi dairesine bildirim gerekir mi?
Anonim ve limited şirketlerde sicile tescil edilen adres değişikliği için vergi dairesine kural olarak ayrıca bildirim yapılmaz. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 546) uyarınca bu bilgi 1 Şubat 2023’ten beri elektronik ortamda vergi idaresine iletilir. Bunun için Vergi Usul Kanunu m. 168’deki bir aylık süre içinde sicile başvurulması gerekir (Tebliğ m. 4/3). Yeni adresin vergi kaydına ve vergi levhasına yansıdığı Dijital Vergi Dairesi’nden kontrol edilmeli, yansımamışsa vergi dairesinden güncelleme istenmelidir.
Belediye adres değişikliği sicil gazetesinde ilan edilir mi?
Tescil edilen yeni adres, Kanunda veya Ticaret Sicili Yönetmeliği’nde aksine hüküm bulunmadığından kural olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir (TTK m. 35/3; TSY m. 41/1). Değişiklik, ilanın yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren üçüncü kişilere karşı hüküm doğurur (TTK m. 36/1). İlandan sonra şirketin ticari belgelerindeki, kaşesindeki ve internet sitesindeki adres bilgilerinin de yeni adrese göre güncellenmesi gerekir.