Hizmet · 25 / 26
Tasfiyeden Dönüş
Tasfiyeden dönüş, tasfiye hâlindeki şirketin genel kurul kararıyla faaliyetine devam etmesi ve bu kararın ticaret siciline tescil edilmesi işlemidir. Sürenin dolmasıyla veya genel kurul kararıyla sona eren ve varlık dağıtımına başlanmamış şirkette karar, sermayenin en az %60’ının oyuyla alınır (TTK m. 548/1).
01 · Genel bakış
Tasfiyeden Dönüş Nedir?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 548/1 tasfiyeden dönüşü iki şarta bağlar: şirket sürenin dolmasıyla ya da genel kurul kararıyla sona ermiş olmalı ve şirket malvarlığının pay sahipleri arasında dağıtımına başlanmamış olmalıdır. Kanun metni işletme konusunun imkânsızlaşması, esas sözleşmedeki başka bir sebep veya mahkeme kararıyla fesih gibi sona erme hâllerini saymaz. Alacaklılara çağrı ilanlarının yapılmış olması kanunda ayrı bir engel olarak sayılmamıştır. İflasla sona eren şirket ise iflas kaldırılırsa ya da iflas konkordatonun uygulanmasıyla sona ererse devam eder (TTK m. 548/2).
Anonim şirkette devam kararını genel kurul, sermayenin en az %60’ının oyuyla alır; esas sözleşme bu nisabı ağırlaştırabilir (TTK m. 548/1). Fesihte aranan nisaplar burada uygulanmaz. Limited şirkette sona ermenin sonuçlarına ve tasfiye usulüne anonim şirket hükümleri uygulandığından (TTK m. 636/5, 643) aynı şartlar ve %60 nisabı aranır; Ticaret Sicili Yönetmeliği (TSY) m. 104 de tescil usulünü limited şirkete uygular. İki türde de tescili tasfiye memurları ister (TSY m. 22/2). İTO uygulamasında dilekçeyi anonim şirkette tasfiye memuru, limited şirkette yetkili ya da tasfiye memuru imzalar ve iki türde de oda kayıt beyannamesi istenir.
Sicile devam kararı, “Tasfiye halinde” ibaresi çıkarılmış unvan ve temsile yetkililerdeki gerekli değişiklikler tescil edilir (TSY m. 88/3). Tasfiye döneminde organların yetkileri tasfiye amacıyla sınırlı olduğundan (TTK m. 533/2, 535) aynı genel kurulda yönetim kurulu veya müdürler ile temsil yetkisinin gözden geçirilmesi gerekir. Şirket süresi dolduğu için sona ermişse esas sözleşmedeki süre hükmü de ele alınmalıdır. Asgari sermayeye uyulmaması nedeniyle infisah (TTK geçici m. 15) gibi m. 548/1’de sayılmayan sebeplerde dönüş imkânı, başvurudan önce müdürlükle teyit edilmelidir.
Vergi yönünden tasfiyeden vazgeçilen şirkete tasfiye hükümleri uygulanmaz; vazgeçme kararı, alındığı dönemin başından itibaren geçerli olur (Kurumlar Vergisi Kanunu, KVK m. 17/1-d). Vazgeçme, olaydan itibaren bir ay içinde sicile tescil ettirilir ya da bu sürede müdürlüğe başvurulursa vergi dairesine ayrıca bildirilmez (VUK m. 168; VUK Genel Tebliği Sıra No: 546 m. 3, 4/3, EK-1). Bu hizmette devam kararı ve tasfiye memurları raporu metinlerinin hazırlığını, MERSİS başvurusunu ve müdürlük nezdindeki tescil sürecini yürütüyoruz; beyannameler şirketin mali müşaviriyle planlanır.
Kimler için
- Tasfiyeden vazgeçen şirketler
- Süresi dolan anonim ve limited şirketler
- Fesih kararından vazgeçen ortaklar
- Tasfiye memuru olarak atanan kişiler
- İflası kaldırılan şirketler
02 · Hukuki dayanak
Hukuki Dayanak ve Mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunum. 548
- Sürenin dolması veya genel kurul kararıyla sona eren şirketin, dağıtıma başlanmamışsa sermayenin en az %60’ının oyuyla devamına karar verilebileceğini, kararın tasfiye memurunca tescil ve ilan ettirileceğini ve iflası kaldırılan şirketin devam edeceğini düzenler.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunum. 529, 533, 535, 636/5, 643
- Sona erme sebeplerini, tasfiye hâlindeki şirketin unvanı ve organlarının sınırlı yetkilerini düzenler; limited şirkette sona ermenin sonuçları ve tasfiye usulü için anonim şirket hükümlerine atıf yapar.
- Ticaret Sicili Yönetmeliği (TSY)m. 13/5, 22/2, 88, 104
- Tescil başvurusunun tasfiye memurlarınca yapılacağını, verilecek belgeleri ve tescil edilecek olguları belirler, bu hükümleri limited şirkete uygular; e-imzalı belgede noter onayı aranmamasını düzenler.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunum. 30, 35, 36
- 15 günlük (yetki çevresi dışında oturanlar için 1 aylık) tescil süresini, ilanı ve ilanın üçüncü kişilere karşı sonuç doğurma anını düzenler.
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve VUK Genel Tebliği Sıra No: 546KVK m. 17/1-d; GT m. 3, 4/3, EK-1
- Tasfiyeden vazgeçmenin vergi sonuçlarını düzenler; bir aylık bildirim süresi içinde sicile tescil ettirilen ya da müdürlüğe başvurulan tasfiyeden vazgeçme için vergi dairesine ayrıca bildirim aranmaz.
03 · Adımlar
İşlem Adımları
Dönüş şartlarının incelenmesi
Sona erme sebebinin sürenin dolması veya genel kurul kararı olup olmadığı, ortaklara tasfiye payı, avans ya da ayni dağıtım yapılıp yapılmadığı ve esas sözleşmede ağırlaştırılmış nisap bulunup bulunmadığı kontrol edilir (TTK m. 548/1).
Tasfiye memurları raporunun hazırlanması
Tasfiye memurları, şirket malvarlığının pay sahipleri arasında henüz dağıtılmaya başlanmadığını belirten raporu düzenler ve imzalar (TSY m. 88/2-b).
Genel kurulda devam kararı
Genel kurul usulüne uygun toplanır ve sermayenin en az %60’ının oyuyla şirketin devamına karar verir (TTK m. 548/1). Gerekiyorsa aynı toplantıda yönetim kurulu veya müdürler, temsil yetkisi ve süre hükmü de karara bağlanır.
Kararın onaylatılması
Karar defterinden noter onaylı suret çıkarılır (TSY m. 88/2-a). Elektronik Ticari Defter Sistemi’nde (ETDS) tutulan defterden alınan doğrulama kodlu örnekte ve güvenli elektronik imzayla alınan kararda (TSY m. 13/5) noter onayı aranmaz.
MERSİS başvurusu ve müdürlüğe teslim
Tasfiye memurları MERSİS’te tasfiyeden dönüş başvurusunu oluşturur ve talep numarası alır (TSY m. 22/2). İstanbul’da dilekçe ve ekleri randevuyla İTO bölge temsilciliğine teslim edilir; harç ve ilan ücreti güncel tarifeye göre ödenir.
Tescil ve sicil gazetesi ilanı
Devam kararı, “Tasfiye halinde” ibaresi çıkarılmış unvan ve temsile yetkililerdeki değişiklikler tescil edilir (TSY m. 88/3). İlan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yapılır ve ilanı izleyen iş günü üçüncü kişilere karşı sonuç doğurur (TTK m. 35, 36/1).
Vergi ve diğer kayıtların güncellenmesi
Bir ay içinde sicile tescil ettirilen ya da bu sürede müdürlüğe başvurulan vazgeçme vergi dairesine ayrıca bildirilmez (Sıra No: 546 m. 4/3, EK-1); beyanname ve geçici vergi yükümlülükleri mali müşavirle planlanır. Banka, sözleşme ve resmî kayıtlarda unvan güncellenir.
04 · Belgeler
Gerekli Belgeler
- MERSİS talep numarası ve randevu bilgisi
- Anonim şirkette tasfiye memurunca, limited şirkette yetkili veya tasfiye memurunca imzalı, ek dökümlü dilekçe
- Devam kararını içeren genel kurul kararının noter onaylı sureti (TSY m. 88/2-a)
- Noter onayı yerine ETDS doğrulama kodlu veya güvenli e-imzalı karar
- Malvarlığının dağıtımına başlanmadığına ilişkin tasfiye memurları raporu (TSY m. 88/2-b)
- Hazirun cetvelinin aslı (limited şirkette ayrıca düzenlenmişse)
- Ortakların fotoğraflarının bulunduğu oda kayıt beyannamesi (İTO uygulaması)
- Anonim şirkette, Bakanlık temsilcisi zorunlu toplantılarda temsilci atama yazısının aslı
- Limited şirkette tüm ortaklar katılmadıysa sicil gazetesindeki çağrı ilanı ve iadeli taahhütlü mektup belgeleri (İTO uygulaması)
- Limited şirkette tüzel kişi ortak adına vekâleten imzada noter onaylı vekâletname, yabancı ortakta onaylı temsil belgesi (İTO uygulaması)
- Süre hükmü değiştiriliyorsa esas sözleşme tadil metni
- Yeni seçilen yöneticiler için, imza verisi MERSİS’ten alınamıyorsa imza beyannamesi
- İflasın kaldırılması hâlinde, kaldırma kararı ve dağıtıma başlanmadığına ilişkin belge (TTK m. 548/3)
Belgeler ticaret sicili müdürlüğüne ve şirket türüne göre değişebilir; kesin liste ön görüşmede yazılı olarak verilir.
05 · Süreler
Süreler ve Sayısal Bilgiler
| Konu | Değer | Dayanak |
|---|---|---|
| Devam kararı nisabı | Sermayenin en az %60’ı | Dayanak: TTK m. 548/1 |
| Dönüşe elverişli sona erme sebepleri | Sürenin dolması veya genel kurul kararı | Dayanak: TTK m. 548/1 |
| Dönüş için son sınır | Varlık dağıtımına başlanmamış olması | Dayanak: TTK m. 548/1 |
| Tescil başvurusunu yapan | Tasfiye memurları | Dayanak: TTK m. 548/1; TSY m. 22/2, 88/1 |
| Tescili isteme süresi | 15 gün (yetki çevresi dışında 1 ay) | Dayanak: TTK m. 30 |
| İlanın üçüncü kişilere etkisi | İlanı izleyen iş günü | Dayanak: TTK m. 36/1 |
| Vergide vazgeçmenin geçerlilik anı | Kararın alındığı dönemin başı | Dayanak: KVK m. 17/1-d |
| İflası kaldırılan şirket | Devam kararı gerekmeden devam eder | Dayanak: TTK m. 548/2–3 |
06 · Dikkat
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Devam kararının toplantıda hazır bulunanların çoğunluğuyla alınması geçersizlik riski doğurur; kanun sermayenin en az %60’ının oyunu arar ve esas sözleşme daha ağır nisap öngörebilir (TTK m. 548/1).
- Ortaklara tasfiye payı avansı veya ayni dağıtım yapılmışsa dağıtıma başlandığı sonucuna varılabilir ve dönüş yolu kapanır; rapor düzenlenmeden önce kayıtlar incelenmelidir.
- Anonim şirkette dilekçenin tasfiye memuru sıfatı gösterilmeden yönetim kurulu adına imzalanması iadeye yol açabilir; dönüşün tescilini tasfiye memurları ister (TTK m. 548/1; TSY m. 22/2).
- Temsile yetkililer güncellenmeden yalnızca devam kararı tescil ettirilirse, tasfiye memurlarının görevi sona erdiğinde şirket temsilcisiz kalabilir (TSY m. 88/3-c).
- Süresi dolduğu için sona eren şirkette yalnızca devam kararı alınırsa esas sözleşmedeki süre hükmü geçmiş tarihte kalır; süre maddesinin aynı genel kurulda değiştirilmesi müdürlükle birlikte değerlendirilmelidir.
- Tasfiye dönemi beyannamelerinin normal faaliyet beyannamelerinin yerine geçtiği ve geçici vergi yükümlülüğünün kararın alındığı tarihi kapsayan geçici vergilendirme döneminin başından yeniden başladığı unutulmamalıdır (KVK m. 17/1-d).
07 · Soru ve cevap
Tasfiyeden Dönüş: Sık Sorulan Sorular
Tasfiyeden dönüş nedir?
Tasfiyeden dönüş, tasfiye hâlindeki şirketin genel kurul kararıyla faaliyetine devam etmesi ve bu kararın ticaret siciline tescil edilmesidir. Şirket sürenin dolmasıyla ya da genel kurul kararıyla sona ermişse ve malvarlığının ortaklara dağıtımına başlanmamışsa bu yol açıktır (TTK m. 548/1). Tescille unvandaki “Tasfiye halinde” ibaresi çıkarılır ve temsile yetkililerdeki gerekli değişiklikler işlenir (TSY m. 88/3).
Tasfiyeden dönüş kararı hangi çoğunlukla alınır?
Tasfiyeden dönüş kararı genel kurulda sermayenin en az %60’ının oyuyla alınır (TTK m. 548/1). Nisap toplantıda hazır bulunanlara göre değil, şirket sermayesinin tamamına göre hesaplanır; bu nedenle sermayenin en az %60’ı toplantıda temsil edilmelidir. Esas sözleşme bu nisabı ağırlaştırabilir ve başka önlemler öngörebilir. Fesih kararında aranan nisaplar dönüş kararında uygulanmaz.
Hangi durumlarda tasfiyeden dönülemez?
Şirket malvarlığının pay sahipleri arasında dağıtımına başlanmışsa tasfiyeden dönülemez (TTK m. 548/1). Kanun metni yalnızca sürenin dolması ve genel kurul kararıyla sona ermeyi sayar; işletme konusunun imkânsızlaşması, mahkeme kararıyla fesih veya esas sözleşmedeki başka bir sebep bu kapsamda değildir. Kaydı sicilden silinmiş şirkette tasfiye tamamlandığından dönüş gündeme gelmez; sonradan ortaya çıkan işler için mahkemeden ek tasfiye istenir (TTK m. 547).
Limited şirket tasfiyeden dönebilir mi?
Limited şirket de tasfiyeden dönebilir; tasfiye usulü için anonim şirket hükümleri uygulandığından aynı şartlar ve sermayenin en az %60’ı nisabı aranır (TTK m. 548/1, 636/5, 643). Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 104, dönüşün tesciline ilişkin m. 88’i limited şirkete de uygular. İTO uygulamasında dilekçeyi yetkili ya da tasfiye memuru imzalar; genel kurul kararı yerine ortaklar kurulu kararı sunulmuşsa hazirun cetveli gerekmez.
Tasfiyeden dönüş için hangi belgeler gerekir?
Tasfiyeden dönüş için temel belgeler, devam kararını içeren genel kurul kararının noter onaylı sureti ve malvarlığının dağıtımına başlanmadığına ilişkin tasfiye memurları raporudur (TSY m. 88/2). İTO ayrıca dilekçe, hazirun cetveli ve ortakların fotoğraflarını içeren oda kayıt beyannamesini ister. Güvenli elektronik imzalı kararda (TSY m. 13/5) ve ETDS doğrulama kodlu kararda noter onayı aranmaz.
Alacaklılara çağrı ilanı yapıldıktan sonra tasfiyeden dönülebilir mi?
Alacaklılara çağrı ilanları yapılmış olsa da malvarlığının ortaklara dağıtımına başlanmamışsa tasfiyeden dönülebilir. TTK m. 548/1 dönüş için ilanlara bağlı bir süre öngörmez; tek sınır, pay sahipleri arasında dağıtıma başlanmamış olmasıdır. Bu durum tasfiye memurlarının raporuyla belgelenir (TSY m. 88/2-b). Karar sermayenin en az %60’ının oyuyla alınır ve tasfiye memurlarınca tescil ve ilan ettirilir.
Tasfiyeden dönüşte yönetim kurulu yeniden seçilir mi?
Tasfiyeden dönüşte yönetim kurulunun yeniden seçilmesi kanunda ayrıca zorunlu tutulmamıştır, ancak temsile yetkililerdeki gerekli değişiklikler dönüşle birlikte tescil edilir (TSY m. 88/3-c). Yönetim kurulu üyelerinin en çok üç yıllık görev süresi dolmuşsa (TTK m. 362/1) veya tasfiye memurlarının yerine yeni temsilciler belirlenecekse, seçim aynı genel kurulda yapılır. Limited şirkette müdürler ve temsil yetkisi için de aynı değerlendirme yapılır.
Tasfiyeden dönen şirketin vergi durumu ne olur?
Tasfiyeden dönen şirkete tasfiye hükümleri uygulanmaz ve vazgeçme kararı, alındığı dönemin başından itibaren geçerli olur (KVK m. 17/1-d). O tarihe kadar verilen tasfiye dönemi beyannameleri normal faaliyet beyannamelerinin yerine geçer; geçici vergi yükümlülüğü kararın alındığı tarihi kapsayan geçici vergilendirme döneminin başından başlar (KVK m. 17/1-d). Bir ay içinde sicile tescil ettirilen ya da bu sürede müdürlüğe başvurulan vazgeçme vergi dairesine ayrıca bildirilmez (546 Sıra No’lu Tebliğ m. 4/3, EK-1).